Bij staking zet je cryptomunten vast om een proof of stake-netwerk te helpen beveiligen. In ruil daarvoor krijg je nieuwe munten als beloning. Het lijkt op rente, maar het werkt fundamenteel anders, en de risico’s zijn ook anders.
Hoe staking werkt
Netwerken als Ethereum, Solana en Cardano gebruiken proof of stake. In plaats van miners met rekenkracht zijn er validators die munten als onderpand vastzetten. Zij controleren transacties en stellen nieuwe blokken voor. Wie eerlijk meedoet, krijgt een beloning. Wie valsspeelt of zijn werk slecht doet, kan een deel van zijn inzet verliezen. Dat heet slashing.
Je hoeft zelf geen validator te draaien. De meeste mensen delegeren hun munten aan een validator of staken via een dienst. De beloning wordt dan gedeeld, na aftrek van een vergoeding.
Vier manieren om te staken
| Manier | Hoe | Afweging |
|---|---|---|
| Zelf een validator draaien | Eigen hardware, voor Ethereum minimaal 32 ETH. | Volledige controle, maar technisch en met een hoge instap. |
| Delegeren vanuit je wallet | Je wijst je munten toe aan een validator, ze blijven in je eigen wallet. Mogelijk op onder meer Solana en Cardano. | Eenvoudig en je houdt je sleutels. Je deelt in het risico van die validator. |
| Via een beurs | Eén klik in de app. | Het makkelijkst, maar de beurs beheert je munten en houdt een deel van de beloning. |
| Liquid staking | Je krijgt een token terug dat je gestakete munten vertegenwoordigt, zoals stETH voor ETH. | Je blijft flexibel, maar je voegt het risico van een extra protocol toe. |
Wat levert het op?
De beloning verschilt per netwerk en verandert in de tijd. Voor de grote netwerken lag hij de afgelopen jaren meestal tussen een paar procent en zo’n zeven procent per jaar. Let goed op twee dingen:
- Je krijgt beloning in dezelfde munt. Als de koers van die munt met 40 procent daalt, maakt een beloning van 4 procent dat niet goed.
- Een deel is inflatie. Nieuwe munten worden aangemaakt om stakers te belonen. Wie niet staket, ziet zijn aandeel in het netwerk juist kleiner worden. Staking is dus deels een manier om niet achter te raken.
Diensten die tientallen procenten per jaar beloven, doen meestal iets anders dan staking, zoals je munten uitlenen aan partijen met veel risico. Zo gingen in 2022 meerdere platforms failliet die rendement beloofden.
De risico’s
- Koersrisico. Je bent blootgesteld aan de koers van de munt, net als wanneer je niet staket.
- Vastzetperiode. Op sommige netwerken duurt het dagen tot weken voordat je je munten na het stoppen weer kunt gebruiken.
- Slashing. Maakt je validator een ernstige fout, dan kan een deel van de inzet verloren gaan.
- Platformrisico. Bij staking via een beurs of dienst ben je afhankelijk van die partij.
- Smart contract-risico. Bij liquid staking kan een fout in de code tot verlies leiden.
Staking en belasting
Voor de meeste particulieren in Nederland valt crypto, inclusief gestakete munten en de beloningen, in box 3. Je betaalt dan belasting over de waarde op 1 januari, niet over de beloningen zelf. Wie op grote schaal en professioneel validators draait, kan in box 1 terechtkomen. Lees meer in crypto en belasting.
Is staking iets voor jou?
Staking kan zinvol zijn als je een munt toch al voor de lange termijn wilt houden. Dan laat je hem werken in plaats van stilstaan. Koop een munt nooit alleen vanwege het stakingrendement. De koersbeweging is vrijwel altijd veel groter dan de beloning.