Crypto heeft een eigen taal. Deze woordenlijst legt de veertig begrippen uit die je het vaakst tegenkomt, in een of twee zinnen. Zoek een woord of spring naar een letter.
- Adres
- Een reeks tekens waarop je crypto ontvangt, vergelijkbaar met een rekeningnummer. Het is afgeleid van je publieke sleutel en kun je veilig delen.
- Airdrop
- Gratis tokens die een project uitdeelt aan gebruikers, vaak als beloning voor vroeg gebruik. Pas op: nep-airdrops zijn een veelgebruikte oplichtingstruc.
- Altcoin
- Elke cryptomunt die geen Bitcoin is. Van Ethereum tot de kleinste memecoin.
- ATH
- All-time high: de hoogste koers die een munt ooit heeft gehad. Op onze marktpagina zie je per munt hoe ver hij daaronder staat.
- Bear market
- Een langere periode waarin koersen dalen en het sentiment negatief is. In crypto duurden die tot nu toe meestal ongeveer een jaar.
- Blockchain
- Een gedeeld kasboek van aan elkaar gekoppelde blokken met transacties, bijgehouden door duizenden computers. Zie wat is een blockchain.
- Bull market
- Een langere periode van stijgende koersen en optimisme. Het tegenovergestelde van een bear market.
- Cold wallet
- Een wallet waarvan de privésleutel offline blijft, meestal een hardware wallet. Veiliger voor grotere bedragen dan een app.
- DCA
- Dollar cost averaging: op vaste momenten een vast bedrag kopen, ongeacht de koers. Probeer het uit met de DCA-calculator.
- DeFi
- Decentralized finance: financiële diensten zoals lenen, uitlenen en ruilen die via smart contracts werken, zonder bank of beurs ertussen.
- DEX
- Een gedecentraliseerde beurs waarop je rechtstreeks vanuit je eigen wallet tokens ruilt, zonder account. Uniswap is de bekendste.
- Dominantie
- Het aandeel van één munt in de totale marktwaarde van crypto. Een stijgende Bitcoin-dominantie wijst vaak op voorzichtigheid in de markt.
- ETF
- Exchange traded fund: een beursgenoteerd fonds. Een spot bitcoin-ETF koopt echte bitcoin, zodat beleggers via hun gewone effectenrekening kunnen meedoen.
- FDV
- Fully diluted valuation: de marktwaarde als alle munten die ooit zullen bestaan al in omloop waren. Een groot verschil met de marktwaarde betekent veel toekomstig aanbod.
- FOMO
- Fear of missing out. De angst om de boot te missen, waardoor mensen kopen na een flinke stijging, vaak vlak bij een top.
- Gas
- De vergoeding voor rekenwerk op Ethereum en vergelijkbare netwerken, betaald in de munt van het netwerk. Hoe drukker, hoe duurder.
- Halving
- Het moment waarop de beloning voor bitcoin-miners halveert, ongeveer elke vier jaar. Zie de halving-teller.
- Hash
- Een digitale vingerafdruk van gegevens. Verander één teken in de invoer en de hele hash verandert. Zo zijn blokken aan elkaar gekoppeld.
- HODL
- Ontstaan uit een typfout in een forumbericht uit 2013. Betekent vasthouden door alle pieken en dalen heen, in plaats van te handelen.
- KYC
- Know your customer: de verplichte controle van je identiteit bij een beurs, met een identiteitsbewijs en vragen over de herkomst van je geld.
- Layer 2
- Een netwerk bovenop een blockchain dat transacties bundelt om ze sneller en goedkoper te maken. Voorbeelden zijn Arbitrum, Base en het Lightning Network.
- Marktwaarde
- De koers maal het aantal munten in omloop. Zegt iets over de grootte van een munt, niet over de kwaliteit.
- Mempool
- De wachtruimte voor transacties die nog niet in een blok zijn opgenomen. Wie meer fee betaalt, is eerder aan de beurt.
- MiCA
- Markets in Crypto-Assets: de Europese wet voor crypto, volledig van kracht sinds 30 december 2024. Zie MiCA en de AFM.
- Mining
- Het beveiligen van een proof of work-netwerk met rekenkracht, in ruil voor nieuwe munten en transactiekosten.
- NFT
- Non-fungible token: een uniek digitaal bewijs van eigendom op een blockchain, bijvoorbeeld van kunst, een toegangskaart of een domeinnaam.
- Node
- Een computer die een kopie van de blockchain bewaart en elke nieuwe transactie en elk nieuw blok controleert tegen de regels.
- Proof of stake
- Een manier om een blockchain te beveiligen waarbij validators munten als onderpand vastzetten. Gebruikt door onder meer Ethereum en Solana.
- Proof of work
- Een manier om een blockchain te beveiligen met rekenkracht en energie. Gebruikt door Bitcoin.
- Rug pull
- Oplichting waarbij het team achter een token het ingelegde geld weghaalt of zijn munten dumpt en verdwijnt.
- Satoshi
- De kleinste eenheid van Bitcoin: een honderdmiljoenste BTC, vernoemd naar de anonieme bedenker Satoshi Nakamoto.
- Seed phrase
- De herstelzin van 12 of 24 woorden waarmee je een wallet herstelt. Wie hem heeft, bezit het geld. Bewaar hem offline en deel hem nooit.
- Smart contract
- Een programma op een blockchain dat automatisch uitvoert wat is afgesproken, zonder dat iemand het kan tegenhouden.
- Stablecoin
- Een cryptomunt die zijn waarde koppelt aan een gewone munt, meestal de dollar of euro. Zie stablecoins.
- Staking
- Munten vastzetten om een proof of stake-netwerk te helpen beveiligen, in ruil voor beloningen. Zie staking.
- Token
- Een digitaal bezit dat op een bestaande blockchain draait, zoals een stablecoin of governance-token op Ethereum.
- Volatiliteit
- Hoe sterk een koers op en neer beweegt. Crypto is veel volatieler dan aandelen of goud.
- Whale
- Een partij met zoveel van een munt dat haar transacties de koers kunnen bewegen.
- Whitepaper
- Het document waarin een project uitlegt hoe het werkt. Onder MiCA moeten veel uitgevers een whitepaper met vaste informatie publiceren.
- Zero-knowledge proof
- Een cryptografische techniek waarmee je kunt bewijzen dat iets klopt zonder de gegevens zelf te laten zien. Gebruikt voor privacy en voor sommige layer 2-netwerken.