Bitcoin is digitaal geld dat niemand beheert en iedereen kan controleren. Je kunt het naar iedereen ter wereld sturen zonder bank, en er komen er nooit meer dan 21 miljoen. Die twee eigenschappen verklaren bijna alles wat je over Bitcoin hoort.
Het idee in één alinea
In oktober 2008 publiceerde iemand onder de naam Satoshi Nakamoto een document van negen pagina’s: een voorstel voor elektronisch geld dat zonder vertrouwde tussenpersoon werkt. Op 3 januari 2009 werd het eerste blok gemaakt. Sindsdien draait het netwerk onafgebroken. Wie Satoshi is, weet niemand. Na 2010 verdween de bedenker uit beeld, en het project wordt sindsdien gedragen door een open gemeenschap van ontwikkelaars, miners en gebruikers.
Hoe werkt Bitcoin?
Alle transacties staan in één openbaar kasboek, de blockchain. Duizenden computers, de nodes, bewaren een kopie en controleren elke nieuwe betaling tegen dezelfde regels. Er is dus geen centrale server die je kunt hacken of uitzetten.
Nieuwe transacties worden gebundeld in blokken. Miners strijden met rekenkracht om het volgende blok te mogen toevoegen. Wie wint, krijgt een beloning in nieuwe bitcoins plus de transactiekosten. Dat proces heet proof of work en zorgt ervoor dat het herschrijven van de geschiedenis onbetaalbaar duur is.
- Je wallet ondertekent een betaling met je privésleutel.
- De betaling gaat naar het netwerk en wacht in de mempool.
- Een miner neemt hem op in een blok, gemiddeld elke tien minuten.
- Elk volgend blok maakt je betaling moeilijker terug te draaien.
Waarom 21 miljoen?
De regels van Bitcoin leggen vast dat er nooit meer dan 21 miljoen munten komen. Nieuwe bitcoins ontstaan alleen als beloning voor miners, en die beloning halveert ongeveer elke vier jaar. Die gebeurtenis heet de halving. In 2009 kreeg een miner 50 bitcoin per blok, sinds april 2024 is dat 3,125. Rond 2140 is de laatste bitcoin uitgegeven.
Ter vergelijking: centrale banken kunnen de hoeveelheid euro’s of dollars verhogen wanneer zij dat nodig vinden. Bij Bitcoin kan dat niet, tenzij een ruime meerderheid van het netwerk vrijwillig andere software gaat draaien. Die vaste voorraad is de reden dat Bitcoin vaak digitaal goud wordt genoemd.
Je hoeft geen hele bitcoin te kopen. Eén bitcoin bestaat uit 100 miljoen satoshi. Bij de meeste Nederlandse beurzen kun je al vanaf een paar euro instappen.
Waarom heeft Bitcoin waarde?
Bitcoin heeft geen bedrijf, geen winst en geen dividend. De waarde komt, net als bij goud, uit het vertrouwen dat anderen het in de toekomst ook willen hebben. Daaronder liggen een paar eigenschappen die moeilijk na te maken zijn:
- Schaars. De voorraad ligt vast en is voor iedereen te controleren.
- Onafhankelijk. Geen overheid of bedrijf kan transacties blokkeren of saldi bevriezen op het netwerk zelf.
- Overdraagbaar. Je stuurt elk bedrag naar de andere kant van de wereld, dag en nacht.
- Bewezen. Het netwerk draait al ruim zeventien jaar zonder dat de regels zijn gebroken.
Of die eigenschappen de huidige koers rechtvaardigen, is iets waar verstandige mensen het grondig over oneens zijn. Bekijk de actuele bitcoin-koers en vorm je eigen beeld.
De risico’s
Bitcoin is een van de meest beweeglijke beleggingen die er zijn. Dalingen van 50 tot 80 procent vanaf een top kwamen in elke cyclus voor. Daarnaast zijn er risico’s die met bewaren te maken hebben: wie zijn privésleutel kwijtraakt of laat stelen, is zijn bitcoin kwijt. Er is geen klantenservice die het terugdraait.
| Risico | Wat je eraan doet |
|---|---|
| Koersschommelingen | Beleg alleen geld dat je kunt missen, en overweeg periodiek kopen met de DCA-methode. |
| Verlies van sleutels | Bewaar je herstelzin offline en op meer dan één plek. Zie veilig bewaren. |
| Oplichting | Wantrouw elk gegarandeerd rendement en deel nooit je herstelzin. |
| Faillissement van een beurs | Kies een beurs met een MiCA-vergunning en laat grote bedragen niet op de beurs staan. |
Hoe kom je aan bitcoin?
De meeste Nederlanders kopen bitcoin bij een beurs met een vergunning van de AFM onder de Europese MiCA-regels. Je maakt een account aan, legitimeert je, stort euro’s via iDEAL en koopt. Daarna kun je je bitcoin laten staan of naar een eigen wallet sturen. Hoe dat stap voor stap werkt, lees je in crypto kopen in Nederland.