Op 10 januari 2024 gaf de Amerikaanse beurswaakhond SEC na jaren van afwijzingen groen licht voor elf spot bitcoin-ETF’s. Een dag later begon de handel. Het was het moment waarop bitcoin officieel een plek kreeg in de gewone beleggingswereld.
Wat een spot bitcoin-ETF is
Een ETF is een beleggingsfonds dat op de beurs wordt verhandeld, net als een aandeel. Een spot bitcoin-ETF koopt echte bitcoin en bewaart die bij een bewaarbedrijf. Wie een aandeel in het fonds koopt, krijgt zo blootstelling aan de koers van bitcoin, zonder zelf een wallet of een account bij een cryptobeurs te hebben.
Daarvoor bestonden alleen ETF’s op bitcoin-futures. Die volgen de koers minder precies en kosten meer door het doorrollen van contracten. Het verschil met een spot-ETF is groot: het fonds moet voor elke inleg echte bitcoin op de markt kopen.
Wie koopt ze?
De grootste groep bestaat uit particulieren en vermogensbeheerders die via hun gewone effectenrekening willen beleggen. Daarnaast kopen pensioenfondsen, hedgefondsen en adviseurs die voor hun klanten een klein deel in bitcoin willen beleggen. Het fonds van BlackRock groeide binnen korte tijd uit tot een van de snelst groeiende ETF’s ooit.
Inmiddels houden de Amerikaanse spot-ETF’s samen meer dan een miljoen bitcoin. Dat is een flink deel van alle bitcoins die er bestaan. In juli 2024 volgden ook spot-ETF’s op ether.
Een ETF moet echte bitcoin kopen als er geld instroomt, en verkopen als er geld uitstroomt. De dagelijkse in- en uitstroom is daardoor een van de belangrijkste signalen geworden voor de vraag naar bitcoin.
Kun je ze in Nederland kopen?
Meestal niet. Europese regels vereisen dat een beleggingsproduct voor particulieren een essentiële-informatiedocument heeft, een zogeheten KID. Amerikaanse ETF’s hebben dat doorgaans niet, waardoor Nederlandse brokers ze niet aan particulieren mogen verkopen.
Europese beleggers gebruiken daarom vaak ETN’s, exchange traded notes. Die worden ook op de beurs verhandeld en zijn vaak gedekt door echte bitcoin, maar juridisch zijn het schuldbewijzen van een uitgever, geen fondsen. Lees bij een ETN dus goed wie de uitgever is en hoe de dekking geregeld is.
ETF of zelf bitcoin kopen?
| ETF of ETN | Zelf bitcoin | |
|---|---|---|
| Bewaren | Geregeld door de uitgever | Op een beurs of in je eigen wallet |
| Kosten | Jaarlijkse beheerkosten | Transactiekosten bij aankoop en verkoop |
| Handelstijden | Alleen als de beurs open is | Dag en nacht, zeven dagen per week |
| Versturen of gebruiken | Niet mogelijk | Wel mogelijk |
| Belasting in Nederland | Box 3 | Box 3 |
Wie alleen koersblootstelling wil binnen een bestaande beleggingsrekening, vindt een ETN vaak eenvoudiger. Wie bitcoin echt wil bezitten en zelf wil beheren, koopt de munt zelf. Lees hoe dat werkt in crypto kopen in Nederland.
Wat ETF’s veranderen aan de markt
- Meer en ander kapitaal. Beleggers die nooit een cryptobeurs zouden openen, hebben nu toegang.
- Andere ritmes. Geldstromen volgen steeds vaker de traditionele markten, met hun handelstijden, rentebesluiten en kwartaalcijfers.
- Concentratie. Een groot deel van de bitcoin ligt nu bij een handvol bewaarbedrijven. Dat geeft stabiliteit, maar ook nieuwe afhankelijkheden.
Volg de bitcoin-koers live, en zie hoe de markt reageert op de dagelijkse geldstromen.